Geosciences 2 | Ardoise et Coticule en Terre de Salm
Ardoise et coticule en Terre de Salm
Des pierres et des Hommes
Eric Goemaere (Editor)
Collectie "Géosciences" van de Belgische Geologische Dienst
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen
ISBN: 978-2-9600676-1-3
Formaat: 227 x 300 mm, vierkleurendruk, ingebonden in Franse band, garengenaaid, harde kaft, 408 p.
Prijs: 25,00 EUR + verzendingskosten: 7,70 EUR (in België)
Enkel beschikbaar in het Frans
Sleutelwoorden: leisteen, coticule, slijpsteen, patrimonium, geschiedenis, vleermuis, Vielsalm, Massief van Stavelot, ondergrondse steengroeve, kruis
- Beschrijving
- Inhoudsopgave
- Auteurs
- Fragment
- Bestellen
Coticule en Leisteen
De coticule of slijpsteen en de leisteen hebben eeuwenlang bijgedragen tot de welvaart van de Salmstreek. Dankzij zijn uitzonderlijke kwaliteit voor het slijpen van metaal werd de slijpsteen, die uniek is in de wereld, naar alle uithoeken van de wereld uitgevoerd. De leisteen is overal in het dagelijks leven te vinden: van gebruiksvoorwerp tot architecturale creatie. Zo ongeveer alles kan in leisteen worden uitgevoerd. Deze industrieën, die tot op vandaag voortleven, hebben een onuitwisbare stempel gedrukt op het Land van de Salm.
Geschiedenis
Meer dan 20 onderzoekers, historici, botanici, zoölogen en geologen, vertellen over de geologische oorsprong van de leisteen en de slijpsteen, de geschiedenis van de ateliers, de verschillende stappen in de ontginning van de gesteenten, eerst aan de oppervlakte, later in ondergrondse galerijen, en de bewerking tot afgewerkte producten in de ateliers. De technische vooruitgang en de levensomstandigheden van de arbeiders volgen de evolutie van de maatschappij en van de grenzen van Europa. Een opmerkelijke flora en fauna hebben de ondergrondse holen, de rotswanden en de steenhopen in bezit genomen. Een aantal van deze sites werden als natuurreservaat geklasseerd en vele andere sites verdienen dit ook te worden. Leisteen en slijpstenen worden nu niet enkel samengebracht door musea en in de schoonheid van ons architecturaal patrimonium, maar ook in de voortzetting van de ambachtelijke ontginningen, die niet enkel voortbouwen op voorouderlijk meesterschap, maar zich ook aanpassen aan moderne noden en smaken.
Eerbetoon
Dit multidisciplinaire werk is overvloedig geïllustreerd met oude en recente foto's en vaak onuitgegeven documenten. Het wil een herinnering en eerbetoon zijn aan het werk en het meesterschap van de mannen, vrouwen, industriëlen en kinderen van het Land van de Salm.
2008: Het Internationale Jaar van de Planeet Aarde
2008 is het Internationale Jaar van de Planeet Aarde. Dit boek kadert in de activiteiten rond dit evenement, dat het unieke en onvervangbare karakter van onze planeet in de schijnwerpers zet. Het wil de fakkel doorgeven aan de jongere generaties om hun geschiedenis een toekomst te geven.
Première partie: Géologie de l'Ardoise et du Coticule
- ...Vielsam : Un site géologique remarquable
(E. Goemaere, C. Mullard & X. Devleeschouwer) - ...Les phyllades ardoisiers de Vielsalm au cœur de la ville : Le gisement ardoisier de Vielsalm
(E. Goemaere, C. Mullard & X. Devleeschouwer) - ...L'ardoise de Vielsam : caractéristiques techniques et données récentes. Toujours une des meilleures !
(J.-P. Cnudde) - ...Le coticule, un matériau d’exception !
(E. Goemaere, C. Mullard, X. Devleeschouwer & J. Grogna) - ...La minéralogie des ardoisières de Vielsalm
(A. Hanson & J. Dehove)
Deuxième partie : Le travail des hommes
- ...L’extraction des ardoises en suivant le fil historique
(E. Goemaere, C. Mullard & X. Devleeschouwer) - ...Les techniques d’extraction et de façonnage de l’ardoise
(E. Goemaere, C. Mullard & X. Devleeschouwer) - ...L’historique de l’exploitation du coticule
(E. Goemaere, C. Mullard & X. Devleeschouwer) - ...Les techniques d’extraction du coticule
(E. Goemaere, C. Mullard & X. Devleeschouwer) - ...De la pierre brute à la pierre à rasoir
(E. Goemaere & C. Mullard) - ...Old Rock : une société, une carrière, une veine et un label de qualité
(J.-P. Offergeld, E. Offergeld & C. Offergeld) - ...Saint Clément, le saint patron des carrières d’ardoise et de coticule à Vielsalm
(E. Goemaere) - ...L’atelier Burton
(E. Goemaere) - ...L’atelier Minet de Sart-Lierneux
(E. Goemaere) - ...Les pierres à faux de Cierreux et Rogery, commune de Gouvy
(E. Goemaere)
Troisième partie : Le patrimoine biologique
- ...Importance chiroptérologique des sites souterrains artificiels du haut bassin du Glain
(J. Fairon & S. Lamotte) - ...L’intérêt botanique des anciennes exploitations de phyllades ardoisiers de Vielsalm
(S. Rouxhet, E. Serusiaux & J. Clesse) - ...L’avifaune du Thier des Carrières à Vielsalm
( B. Clesse)
Quatrième partie : Economie et patrimoine se conjuguent au présent
- ...La surveillance administrative des ardoisières, la tenue des plans, la sûreté et l’après-mine
(E. Goemaere) - ...La gestion des anciennes carrières souterraines d’ardoises et de coticule à l’aide d’un Système d’Information Géographique
(X. Devleeschouwer, E. Goemaere, & C. Mullard) - ...Uranium et radon en Pays de Salm – H.W. Vanderschueren
(E. Goemaere & P.-Y. Declercq) - ...De Burton-Rox à Ardenne Coticule : l’extraction et le façonnage continuent
(J. Grogna) - ...Du schiste d’Ottré à l’ottrélite impériale
(B. Wauthoz) - ...Le Musée du coticule : une perle du patrimoine industriel
(C. Legros) - ...Le patrimoine en schiste dans la région de Vielsalm
(C. Legros) - ...Pour en savoir plus
(E. Goemaere)
Auteurs en medeauteurs van "Ardoise et Coticule"
Het werk...
Het werk staat onder de wetenschappelijke leiding van Dr Eric Goemaere, geoloog bij de Belgische Geologische Dienst – Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen.
Auteurs en medeauteurs
Bernard Clesse - Joseph Clesse - Jean-Pierre Cnudde - Pierre-Yves Declercq - José Dehove - Xavier Devleeschouwer - Jacques Fairon - Joseph Grogna - Eric Goemaere- Alain Hanson, Sandrine Lamotte, Charles Legros - Cyril Mullard - Jean-Pierre, Charles et Etienne Offergeld - Serge Rouxhet - Emmanuel Serusiaux - Hyacinthe W. Vanderschueren - Yves Vanbrabant et Bastien Wauthoz
Om een voorbeeld van een hoofdstuk uit het boek "Ardoise et Coticule"
in pdf-formaat te downloaden, klik hier. Beschikbaar in het Frans. Deze pdf zal in een nieuwe venster openen.
De voorbeeldfiche gaat over "Het Atelier Burton" - E.Goemaere
De heer Prosper Burton bij het inladen van de zogenaamde "Belgische Brokken" in kisten (foto links) en bij de controle van slijpstenen in de winkel (foto rechts). Foto's André Lejeune, eind jaren 1970, Archief van het "Musée du Coticule".
Dit werk is te koop voor de prijs van25,00 €
- Op het secretariaat van de Belgische Geologische Dienst
Contact:
02 788 76 00
BGD@natuurwetenschappen.be
+ 7,70 € verzendingskosten in België (gewicht >2 kg) - In de boetiek van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen
Contact:
02 627 44 00
bestellingen@natuurwetenschappen.be - In Vielsalm, in alle boekhandels van de Salmstreek en in het Musée du Coticule.
Bijkomende informatie bij de afdeling Culturele Zaken van de provincie Luxemburg of van Valbois RN