www.ceramandenne.be
In de streek van Andenne wordt er sinds mensenheugenis een kneedbare en hittebestendige klei voor de fabricatie van aardewerk ontgonnen, die lokaal «derle» wordt genoemd. De bodem van Andenne werd officieel geëxploiteerd door de koperslagers van Bouvignes sinds 1328 en door die van Namur sinds 1466. Aan het begin van de 18e eeuw werden er jaarlijks 1500 tot 1600 karrenvrachten «pijpaarde» via de Maasvallei naar Holland geëxporteerd. In de eerste jaren van de 18e eeuw kende de vermaarde keramiekindustrie, gevoed door de lokale grondstof, een opmerkelijke ontwikkeling in Andenne en in Huy. Rond 1900 werd de vuurvaste klei van de Condroz naar de hele wereld geëxporteerd. De kleilagen van de Condroz zijn van tertiaire ouderdom en staan in verbinding met continentale formaties uit het Oligoceen (meer bepaald het Chattiaan), afzettingen van ongeveer 25 à 30 miljoen jaar geleden. In vele gevallen zitten deze lagen in gecorrodeerde plaatsen van de kalksteen, in karstkuilen.
Sinds 1933 brengt het gemeentelijke keramiekmuseum van Andenne de boeiende geschiedenis tot leven van de boetseerklei en de ambachtelijke en industriële toepassingen hiervan in de streek van Andenne, van in het begin tot nu.
Het museum is gevestigd in een prachtig huis. De collecties zijn verdeeld over drie keurig ingerichte verdiepingen, met zeer mooie vitrines, een bijzonder verzorgde verlichting en muurschilderingen die in elk vertrek een speciale sfeer creëren. Je kan het bezoek beginnen met een video die een goede inleiding geeft. Logischerwijze ga je daarna naar de geologische zaal, waar didactische platen, aan de hand van illustraties, schema’s en monsters, de processen tonen, die geleid hebben tot de vorming van de klei die in de streek rond Andenne wordt gevonden. Er wordt ook uitgelegd wat de chemische samenstelling is van de pasta’s waaruit de verschillende soorten keramiek bestaan en op welke temperaturen ze moeten worden verhit om decoratieve of nuttige voorwerpen te fabriceren. Aanvankelijk gebeurde de exploitatie aan de oppervlakte, maar na verloop van tijd ging ze ondergronds, wat hier wordt getoond op doorsneden en maquettes. Het werk van de ontginners wordt geïllustreerd met hun werktuigen en hun kleding. In de tuin werd er een mijngalerij gereconstrueerd. Het museum bezit een belangrijke collectie middeleeuws aardewerk dat bij archeologische opgravingen werd ontdekt. De tentoongestelde stukken geven een breed overzicht van de lokale productie tussen de 11e en de 14e eeuw. Een buitengewoon stuk uit de 12e eeuw, een kandelaar of een wijwatervat, troont in één van de eerste zalen op de benedenverdieping. Dit werkstuk toont, op drie niveaus, vreemde personages, die waarschijnlijk symbool staan voor het kwade waardoor de mensheid wordt getroffen. In de tuin toont een reconstructie op ware grootte van een pottenbakkersoven uit de 11e eeuw de bekwaamheid van de pottenbakkers van Andenne.
Een deel van de benedenverdieping is gereserveerd voor de productie van pijpen in aardewerk. De pijpendraaiers zijn in Andenelle verschenen in de tweede helft van de 18e eeuw er was tot voor kort nog enige activiteit in de regio. De pijpen werden in de hele wereld uitgevoerd.
De productie van faience in Andenne dateert van het einde van de 18e eeuw en het aantal manufacturen groeide explosief in de 19e eeuw. Naast de fabrieken ontstond er een nijverheid van beschilderen, vergulden en decoreren van faience en porselein. Deze productie en het steengoedwerk van diverse kunstenaars komt rijkelijk aan bod op de eerste en tweede verdieping. Vooral op de tweede verdieping zie je de belangrijkste verzameling aardewerk van Andenne (Léon Godartzaal) en het steengoedwerk van Arthur Craco.
Het museum besteedt ook aandacht aan de industriële keramiek. Zo zijn er bijvoorbeeld didactische platen die de werking beschrijven van tunnelovens zoals ze werden gebouwd voor de fabricatie van vuurvaste producten in de vroegere BELREF-fabriek in Andenne.
Adres
Rue Charles Lapierre, 29 in 5300 Andenne
Route
Autosnelweg E42 Bergen-Luik, afrit 9, richting "Andenne centre". In de stad zijn er wegwijzers naar het museum, dat zich in het hart van het oude Andenne bevindt, vlakbij de collegiale kerk van Sainte-Begge.
De introductievideo bestaat in vier talen (Frans, Nederlands, Duits, Engels) en wordt getoond in een klein auditorium.
Openbare bibliotheek te bezoeken op afspraak (naslagwerken en boeken over keramiek in het algemeen en over de lokale en regionale productie in het bijzonder).
Rondleidingen op aanvraag.
Atelier met een pottenbakkersschijf en een elektrische oven voor de leerlingen die het museum vaak bezoeken en zich willen inwijden in de technieken van het aardewerk en het schilderen op porselein.
Kleine boetiek (geïllustreerde kaarten, aardewerk en porselein, boeken over de keramiek van Andenne en elders).