Het verleden op het spoor
In 1995 startte het ministerie van het Waals Gewest, naar aanleiding van de werken aan de HST-lijn, een groots archeologisch project, waarvoor de kennis en kunde van heel wat specialisten nodig was. Voor de coördinatie deden zij een beroep op Dominique Bosquet, archeoloog bij onze dienst Prehistorie. Met de hulp van medewerkster Aude Van Driessche liep het onderzoek als een trein…
In het spoor van de archeoloog
Bijna tien jaar lang spande het archeologenteam zich in om het spoorgebied over een lengte van 80km zo grondig mogelijk te onderzoeken. “We begonnen met een prospectie van het terrein,” vertelt Dominique. “Het is voornamelijk landbouwgrond, waarbij archeologische voorwerpen regelmatig door het ploegen naar boven wordt gehaald. Een wandeltocht langs de geploegde velden volstaat dan vaak om te kijken of er interessant materiaal aanwezig is.”
De meeste overblijfselen bevinden zich echter net onder de bewerkte grondlaag. Daarom werd gewerkt met proefsleuven: volgens een strak patroon werden stroken van 2 bij 10m blootgelegd met een graafmachine. “Op die manier wordt 10% van de totale oppervlakte onderzocht, a rato van 1,5ha per dag. Daar gaan we op zoek naar stukken grond die donkerder gekleurd zijn. Die ‘vlekken’ kunnen een natuurlijke oorzaak hebben (de wortels van een dode boom, het hol van een dier…), maar zijn in bepaalde gevallen door mensen gemaakt. Op basis van belang en aantal van deze vlekken worden de belangrijkste sites gekozen, die volledig worden vrijgemaakt.”
Voor het gevonden materiaal voor analyse naar het onderzoekslabo wordt gebracht, wordt alles heel precies in kaart gebracht. Hier treedt Aude in actie: als grafiste zorgt ze vooral voor het uittekenen van plannen en het schetsen van de vondsten. Maar ze hielp ook mee bij de opgravingen op het terrein. “Het is leuk om zo bij het volledige project betrokken te worden. Ik herinner me de eerste vondst die ik deed: een stuk keramiek, met daarin duidelijk een vingerafdruk van duizenden jaren geleden. Dat was enorm indrukwekkend.”
De opgravingen hebben geleid tot enkele opmerkelijke vondsten, waarvan we er hier twee uitpikken: een nederzetting met verschillende huizen uit het Neolithicum (5000 jaar geleden) en een kampplaats van Neanderthalers uit het midden-Paleolithicum (80 000 jaar geleden).