Nieuw genus hagedissen ontdekt in Guyana
Philippe Kok, herpetoloog bij ons departement Vertebraten, ontdekte korte tijd geleden de Kaieteurosaurus hindsi, die tot een nieuw genus hagedissen kan worden gerekend. Op deze pagina’s beantwoordt hij de meest gestelde vragen over dit bijzondere genus.
Wat is een genus juist?
'Genus' is een biologische term, en duidt een taxonomische categorie onder een familie en boven een soort aan. Een genus bestaat doorgaans uit een groep van soorten die overeenkomstige kenmerken vertonen en die evolutief nauw verwant zijn. Het is mogelijk dat een genus maar één soort bevat, en wordt dan een monospecifiek genus genoemd.
Hoe ziet de Kaieteurosaurus hindsi er uit?
Kaieteurosaurus hindsi, de kaieteurosaurus van Hinds, is een kleine landhagedis (nauwelijks 10cm groot) die behoort tot de familie van de Gymnophthalmidae. Deze familie groepeert op dit moment minder dan 40 genera, met hagedissen die vooral voorkomen in gebieden met een gematigd, subtropisch en tropisch klimaat, van Zuid-Mexico tot aan het zuiden van Zuid-Amerika.
Het belangrijkste kenmerk van de Kaieteurosaurus is zonder twijfel de bijzondere schubbedekking op zijn buik. Deze wordt gevormd door lange, spitse, lancetvormige schubben, terwijl de meeste genera van de Gymnophthalmidae eerder vierhoekige schubben hebben. Bij enkele groepen kunnen de schubben iets spitser zijn, maar nooit in dezelfde mate als bij de Kaieteurosaurus hindsi. Ook de schubbedekking van de kop en de anatomie van de tong zijn erg bijzonder. Een lange lijst van morfologische kenmerken onderscheidt hem daarom duidelijk van de andere gekende Gymnophthalmidae.
Foto's en tekeningen: © Philippe Kok
Op dit moment werd er nog maar één exemplaar van deze nieuwe hagedis gevonden. We proberen nog andere specimens te vinden, zodat we dankzij weefselstalen de positie van dit dier in de Gymnophthalmidae familie kunnen bepalen via de moleculaire systematiek.
Waarom deze naam?
Ik wilde de nieuwe hagedis opdragen aan zijn gebied van oorsprong: het Kaieteur National Park. Het achtervoegsel "saurus" betekent hagedis. Kaieteurosaurus kan dus letterlijk als "hagedis van Kaieteur" vertaald worden. De soortnaam, hindsi, werd opgedragen aan de Eerste Minister van Guyana, Mr. Samuel Hinds, zonder wie mijn onderzoek in het park (in samenwerking met Guyanese collega’s) waarschijnlijk nooit had kunnen plaatsvinden. Dankzij Mr. Hinds konden talrijke problemen i.v.m. het verkrijgen van toelatingen tot onderzoek worden opgelost. Hij heeft onze studies steeds ten volle gesteund.
Waar kunnen we de nieuwe hagedis in het Museum voor Natuurwetenschappen bezichtigen?
Dit unieke specimen is niet rechtstreeks te bezichtigen in het museum. Het bevindt zich in de bewaarplaatsen waar de wetenschappelijke collecties worden opgeslagen. Deze zijn niet toegankelijk voor het publiek; op die manier kunnen we het specimen beschermen van overtollig licht en warmte, die de bewaring zouden bemoeilijken.
