Koen Martens

Koen Martens is onderzoeker bij de afdeling zoetwaterbiologie van het Museum.

Onderzoek

"Tijdens de expeditie zal ik de biodiversiteit en verspreiding van ongewervelde waterdieren bestuderen. Ikzelf neem deel aan de tweede helft van de expeditie, Bert van Boxlaer van de Universiteit Gent doet de staalnames tijdens het eerste deel. We zullen alle soorten aquatische ongewervelden verzamelen, maar ik ben vooral geïnteresseerd in Ostracoda. Deze kleine diertjes behoren tot de kreeftachtigen en worden ook wel mosselkreeftjes genoemd, omwille van hun tweekleppige schaal. Over de ostracoden in dit gebied is nog helemaal niets gekend, ik hoop dus om nieuwe soorten of mogelijk zelfs nieuwe genera (groepen van nauw verwante soorten) te ontdekken. Daarnaast werk ik ook mee aan een langlopend project rond de ostracoden van de familie Cyprididae. De stalen met mosselkreeftjes uit deze familie zullen na de expeditie geanalyseerd worden in het labo om hun genetische verwantschappen te kunnen bestuderen. Er bestaan ook (semi) terrestrische ostracoden. We zullen ze langsheen de Congostroom verzamelen en met moleculaire methoden nagaan hoe lang de Afrikaanse populaties al gescheiden zijn van deze uit andere continenten zoals Zuid-Amerika."

"Verder zullen we ook nog onderzoeken welke soorten ongewervelde dieren er leven tussen de wortels van de waterhyacint en andere drijvende waterplanten. Deze planten zijn oorspronkelijk afkomstig uit Zuid-Amerika. Daar leven er in de drijvende wortelstelsels rijke gemeenschappen ongewervelden. Deze gemeenschappen noemt men pleuston. Eerste waarnemingen tonen aan dat het pleuston in de wortelmassa van ingevoerde waterhyacinten in Afrika zeer weinig soorten bevat. Het zou kunnen dat de Afrikaanse ongewervelden zich nog niet aan dit potentieel habitat hebben aangepast doordat er giftige stoffen aanwezig zijn tussen de wortels."

Gebruikte methoden

"Tijdens de expeditie vangen we de waterinvertebraten met netten. De stalen worden ter plaatse gesorteerd en in ethanol bewaard. Het moleculair onderzoek gebeurt in Brussel."

Verwachte resultaten

"Moeilijk te zeggen aangezien er werkelijk nog niets over de ostracoden van de Congostroom geweten is. We hopen verschillende nieuwe soorten te vinden, en de soortvorming te kunnen linken aan ecologische factoren of seksuele selectie."