Expeditie in het Noordpoolgebied - pagina 4
Een vertrouwd silhouet tekent zich af in de Adventfjorden. Na het tweede deel van zijn lange reis is de Polarstern 's nachts voor anker gegaan in Longyearbyen. 's Namiddags stappen we op een shuttle die ons van de haven naar de boot brengt en we gaan aan boord van een voor ons mythisch schip.
Onze onderzoeksopdracht staat geheel in het teken van de telegeleide onderzeeër VICTOR 6000. De VICTOR kreeg zijn naam als eerbetoon aan de Franse etnoloog Paul-Emile Victor, die zijn leven wijdde aan de studie van de polen. Het vaartuig kan afdalen tot op een diepte van 6000 m. Op de brug staan een aantal containers. Uit een gele hangar tussen de containers, komen rails. Binnenin, in een verwarmde ruimte, staat de Victor, technologisch wonder, die ons aankijkt met de vele ronde ogen van de camera's die in hem schuilgaan. De Victor is eigenlijk een massief blok van 4,6 ton, met daarrond een geel schild dat bestaat uit twee vlotters. Het volledige arsenaal dat nodig is om hem maximaal te benutten weegt 140 ton en beslaat 11 containers, zodat niet alle boten in aanmerking komen om met dit pareltje in zee te gaan. Dankzij zes motoren kan hij zich in één vlak voortbewegen in alle richtingen. Aan de voorzijde heeft hij twee scharnierende grijparmen die alle objecten uit een mand kunnen opvissen. Dit vergemakkelijkt operaties in situ. Verschillende projectoren wijzen naar voor en naar opzij. Bij de verschillende camera's is er ook een digitale die foto's kan nemen met een hoge resolutie. Al deze gegevens worden doorgeseind naar calculators, verstopt in metalen bollen, en worden doorgestuurd naar de commandopost op de boot, langs de 'halsband', een lange gele kabel waarin optische vezels en hoogspanningskabels lopen. Aan het uiteinde van deze 'halsband' hangt nog een doos, ballast, die verbonden is met een lier aan de oppervlakte, met behulp van eenzelfde soort kabel die echter versterkt is met staal. Op die manier ondergaat de onderzeeër geen invloed van de soms ruwe deining.
De tewaterlating van de Victor is een delicaat manoeuvre dat bewondering afdwingt. Eerst moet een lift het water in, een heel eenvoudig ding, dat bestaat uit een frame met daarin twee grote plastic vuilnisemmers : hun deksel werd aangepast om bij het minste signaal open te gaan. Langs deze lift zullen de verschillende meetinstrumenten naar de bodem afdalen, in afwachting van het ogenblik waarop de Victor ze zal oppikken en ze op de juiste plaats zal brengen. Wij zullen er een tijdje onze visfuiken kunnen in onderbrengen, met haringen als lokaas, vooraleer ze op 2400 m diepte de vlokreeftjes zullen aantrekken, dat hopen we althans. Want daar zijn we uiteindelijk voor gekomen. De kok van de Polarstern heeft ons verzekerd dat de vissen van uitstekende kwaliteit zijn (is mijn vis misschien niet vers?) en we hopen dat de vlokreeftjes het lekker zullen vinden.
De onderzeeër gaat naar de diepte op nauwelijks twee mijl van het drijvende pakijs, technologisch hoogstandje dat dertig jaar geleden ondenkbaar was. Maar het gaat om een delicate operatie : de kabel die de Victor verbindt met de Polarstern mag niet vastraken in het ijs. Europese samenwerking kan leiden tot mooie resultaten, deze expeditie is er een mooi voorbeeld van. Frankrijk beheerst onderwatertechnologie, Duistland beschikt over poolijsbrekers. En de twee staan ons toe ons onderzoek uit te voeren ...
Bijna elf uur 's avonds. De hemel is zo helder als overdag, al is het licht een beetje minder sterk dan 's middags. Op deze breedteligging gaat de zon in de zomer nooit onder. Met zware slagen cirkelen papegaaiduikers rond de boot en ze kijken ons geïntrigeerd aan. Dikbekzeekoeten drijven op het oppervlak, in kleine groepjes, op eerbiedige afstand van noordse stormvogels. In de verte komen verschillende walvissen naar adem happen voor ze weer de diepte ingaan. Het pakijs schittert aan de horizon. Victor wordt te water gelaten. Hij verwijdert zich van de Polarstern en gaat kopje onder. En onmiddellijk krijgen we op onze monitor beelden van zijn duik. Prachtig ...
Meer volgende week.
